Eruit gelicht… ADHD

Rondrennen, de aandacht ergens niet bij kunnen houden, niet luisteren: het hoort bij kinderen. Ook volwassenen kunnen zich soms moeilijk concentreren, maken slordigheidfouten of zitten onrustig te schuiven tijdens een vergadering. Maar bij sommige kinderen en volwassenen overheerst het gebrek aan concentratie en rust. Ze hebben moeite het dagelijks leven te organiseren en te plannen. Schoolprestaties en werk lijden hier ernstig onder. Ze hebben ook problemen in contacten met leeftijdgenoten en zijn thuis moeilijk hanteerbaar. Zulke kinderen en volwassenen lijden aan een aandachtstekortstoornis met hyperactiviteit, vaak afgekort tot ADHD (Attention Deficit Hyperactivity Disorder, ook wel vertaalt met Alle Dagen Heel Druk). Vroeger werd dit ook wel (niet helemaal juist) Minimal Brain Damage (MBD) genoemd.

ADHD heeft drie belangrijke kenmerken: aandachtstekort, hyperactiviteit, en impulsief gedrag.

• De term aandachtstekort geeft aan dat iemand moeite heeft om aandacht op te brengen voor bepaalde taken en bezigheden. Iemand is snel afgeleid, kan zich niet concentreren. Dit heeft niets te maken met een tekort aan aandacht van de ouders in de jeugd. Typerend en verwarrend is dat mensen met ADHD zich meestal wel korte tijd kunnen concentreren op iets dat hun interesse heeft. Vaak is de reactie van de omgeving dan: 'Zie je wel. Je kunt het best, als je maar wilt!' Er is echter geen sprake van onwil, maar van onvermogen.
• Hyperactiviteit verwijst naar de onrust of drukte, die kenmerkend is voor veel mensen met ADHD. Zij kunnen niet stil zitten, zijn enorm actief. 
• Impulsief gedrag houdt in dat spontane ideeën onmiddellijk worden uitgevoerd ('eerst doen, dan denken').

Deze 3 kenmerken komen niet altijd tegelijk voor bij mensen met ADHD. Sommige mensen met ADHD hebben alleen problemen met hun aandacht en concentratie. Bij hen staat het aandachtstekort voorop. Deze vorm van ADHD wordt ook wel ADD genoemd. Bij anderen staat de hyperactiviteit op de voorgrond. In feite is sprake van verschillende vormen van ADHD.
Bij volwassenen blijken vooral de aandachtsproblemen hardnekkig te zijn en de meeste last te veroorzaken. De hyperactiviteit is minder zichtbaar, maar blijft aanwezig in de vorm van innerlijke onrust.

Voorbeelden van aandachtstekort:

• snel afgeleid zijn; 
• moeilijk kunnen luisteren;
• alles tegelijk doen;
• dingen niet afmaken; 
• veel fouten maken;
• moeite hebben met details;
• vergeetachtig zijn;
• vaak dingen kwijt zijn, niet meer weten waar iets ligt.

Voorbeelden van hyperactiviteit:

• niet stil kunnen zitten;
• steeds de handen of voeten bewegen;
• wiebelen of friemelen;
• een constant gevoel van innerlijke rusteloosheid;
• niet te stuiten zijn, doordraven;
• moeite hebben met ontspannen;
• niet kunnen stoppen met praten
• altijd bezig zijn.

Voorbeelden van impulsiviteit:

• doen zonder nadenken;
• opdringerig overkomen;
• moeite hebben op de beurt te wachten;
• impulsief geld uitgeven of gokken; 
• impulsief relaties en banen aangaan of verbreken;
• vreetbuien hebben;
• veel spanning en sensatie zoeken (te hard  rijden, gevaarlijke sporten);
• snel ruzie maken.

Het is belangrijk om je te realiseren dat bij iemand met ADHD de hersenen anders werken. En dat bepaald gedrag niets te maken heeft met gebrek aan wilskracht of een zwak karakter. Ook is iemand er niet op uit om afspraken te vergeten. Het gedrag komt voort uit de stoornis in de hersenen.Neem de tijd om de stoornis te begrijpen en te accepteren. 

Meer informatie over ADHD vind je o.a. op:

• startpagina.adhd.nl
• www.adhd.nl
• www.trimbos.nl (ga naar psychische stoornissen)
• www.balansdigitaal.nl (ga naar stoornissen)

omhoog