Eruit gelicht… Autisme

Autisme komt van het Griekse woord autos, dat ‘zelf’ betekent. Autisme betekent; in zichzelf gekeerd zijn. Leo Kanner was de eerste die ( in 1943) deze stoornis beschreef;

Kanner constateerde dat deze mensen;

• in extreme mate in zichzelf gekeerd zijn.
• moeite hebben met taal en het gebruik van symbolen
• bizar gedrag vertonen.

Er ontstond discussie over het feit of het een aangeboren stoornis was of een gevolg van falend moederschap. Pas tientallen jaren later ontdekte men dat autisme een gevolg is van een beschadiging in de hersenen en dus niets te maken heeft met ongunstige opvoedingsfactoren.

Autisme is een syndroom; d.w.z. een complex van een aantal verschijnselen / gedragingen. Het is een organische stoornis op neurologisch gebied die de prikkelverwerking beïnvloed en onherstelbaar is. De verstoring van de prikkelverwerking kan voor elk van de zintuigen gelden en kan zich uiten in sterke over- of ondergevoeligheid voor prikkels; Deze worden op een andere manier verwerkt. Prikkels komen niet in een herkenbare samenhang binnen. Ze worden waargenomen als een brij of als afzonderlijke prikkels. Dit levert een andere betekenisverlening op dan wanneer er wel een systeem of samenhang wordt herkend.

Mensen met autisme zien, horen, proeven, voelen en ruiken maar kunnen deze informatie niet goed met elkaar in verband brengen. Ze nemen de wereld als het ware in losse deeltjes waar. De betekenis van een bepaald gebeuren ontgaat hen vaak, of er worden verkeerde verbanden gelegd, waardoor ze niet goed kunnen reageren. De verschijnselen kunnen heel erg uiteen lopen. Ongeveer ¾ heeft ook een verstandelijke handicap en regelmatig komen ook visus – en gehoorproblemen voor.

Meestal wordt gesproken van een stoornis in het autisme spectrum. Hieronder vallen:

• Autisme
• Aan autisme verwante stoornis
• Contactstoornis
• Syndroom van Asperger
• MCDD; Multiplex (Complex) Development Disorder
• PDD-NOS; Pervasive Development Disorder – Not Otherwise Specified of atypische ontwikkelingsstoornis of a-typisch autisme.

Pervasief betekent dat het diep doordringt in de ontwikkeling van de mens op alle levensgebieden. Autisme grijpt fundamenteel in, in het leven van een persoon. Daarom wordt autisme ook een handicap genoemd. Een handicap is altijd een sociaal gegeven; het heeft te maken met wat de maatschappij verwacht van het functioneren van de mens in de samenleving. Omdat mensen met autisme anders denken, begrijpen zij de wereld om zich heen anders, daardoor reageren ze anders; Dit maakt autisme tot een handicap in onze samenleving. De samenleving waardeert immers in het algemeen juist die vaardigheden zoals flexibiliteit, invoelingsvermogen en sociale kennis, die bij een mens met autisme minder goed ontwikkeld zijn. Autisme is een handicap die niet meteen zichtbaar is. Het anders zijn van mensen met autisme gaat vaak schuil achter een gewoon uiterlijk.

Onder mensen met een ‘autistische stoornis’ worden verstaan personen, van wie de ontwikkeling verstoord verloopt of verlopen is op grond van:

• Een stoornis in het sociale contact, met name in de sociale wederkerigheid
• Een stoornis in de verbale en non-verbale communicatieEen stoornis in het verbeeldingsvermogen
• Een opvallend beperkt repertoire van interesses en activiteiten.

 Mensen met autisme hebben moeite met centrale coherentie en theory of mind.

Centrale coherentie; Het vermogen overeenkomsten in dingen en situaties te zien en daardoor zaken met elkaar te combineren en met inzicht in nieuwe situaties toe te passen.

Theory of mind; Besef dat ieder zijn eigen gedachten en waarnemingen heeft, die losstaan van andermans gedachten en waarnemingen. Dit maakt het mogelijk zaken vanuit verschillend (persoonlijk) perspectief te bekijken.

 

Gevolgen van autisme:

• Afleidbaarheid en concentratieproblemen; vluchtig en chaotisch gedrag.
• Moeite met ordenen en organiseren
• Beperkte belangstellingswereld en neiging tot rigiditeit
• Moeite met communiceren
• Beperking van de wijze van leren; niet goed in staat te leren door imiteren.
• Emoties moeilijk in de hand te houden, slechte impulsbeheersing.
• Stress, minderwaardigheidsgevoelens en depressieve reacties
• Zwak onderscheid tussen ‘het ik en de ander’.
• Kwaliteit van relaties met anderen is gering.

Opvoeding:

Centraal aspect is het zoeken en vinden van aansluiting.

• Aansluiten bij de wijze waarop de autist contact maakt met zijn wereld.
• Ordenen van de fysieke omgeving
• Structureren, helpen organiseren
• Aansluiten in de wijze van leren; Moeite met generaliseren.
• Contact maken door aansluiten bij rigiditeit; aanvaarden dat deze nodig is om met al het chaotische om te gaan. Daarbij wel grenzen stellen, want anders kan het steeds erger worden. Compromissen sluiten.
• Aansluiten bij het emotioneel functioneren; Uitgangspunt voor begeleiden; Veiligheid creëren voor de persoon zelf en zijn omgeving en datgene wat groot is kleiner maken. Rust uitstralen, emoties serieus nemen. Als het uit de hand gelopen is daarna weer gewoon doorgaan en er geen groot punt van maken.
• Vergroten van de zelfredzaamheid
• Creëren of vergroten van het sociaal netwerk.
• Vormgeven aan opleiding en werk

 

Bron: Boek "Autisme: hoe te verstaan, hoe te begeleiden" van Mia Zeevalking en Internet.

 

omhoog